بسم الله الرحمن الرحیم
(سه شنبه ۱۴۰۱/۲/۶) تفسیر سوره مریم (جلسه ۱۳)
موضوع ایات ۸۳ الی ۸۷: أَلَمْ تَرَ أَنَّآ أَرْسَلْنَا ٱلشَّيَٰطِينَ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا ﴿٨٣﴾ فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا ﴿٨٤﴾ يَوْمَ نَحْشُرُ ٱلْمُتَّقِينَ إِلَى ٱلرَّحْمَٰنِ وَفْدًا ﴿٨٥﴾ وَنَسُوقُ ٱلْمُجْرِمِينَ إِلَىٰ جَهَنَّمَ وِرْدًا ﴿٨٦﴾ لَّا يَمْلِكُونَ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَنِ ٱتَّخَذَ عِندَ ٱلرَّحْمَٰنِ عَهْدًا ﴿٨٧﴾
روایت: هر کس فرمان کسی را بدون چون و چرا حتی در صورت مخالف فرمان خدا بودن اطاعت کند، می‌شود خدای او”
توزهم ازا….،” هز “و “از ” یک معنا دارد هر دو به معنای تکان دادن است. مثل اهتراز که تکان دادن پرچم را می گویند.
أَلَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّيَاطِينَ عَلَى الْكَافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا
آيا نديدى كه ما فرستاديم شياطين را بر كافران تا بيازارندشان آزردنى (يا برانگيزندشان انگيختنى)(83)
نکته: بر خلاف بسیاری از مفسرین، الم‌تر …. خیلی در قران داریم، ایا ندیدی؟ مثل،
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ
آيا نديدى چه كرد پروردگار تو به ياران (يا خداوندان) فيل (1)
پیامبراکرم، سال عام الفیل، سال تولدش است
پیامبر اکرم، مشاهدات و مکاشفات دارد، غیر از متن قران که به او وحی می‌شود،
ایا ندیدی، یعنی مقام رویت است، پیامبر دیده است،
ایا ندیدی شیاطین که بر کافران می‌فرستیم، این را پیامبر دیده است، ما شیاطین را می‌فرستیم، خداوند می‌فرستد.
تفاوت توحید اسلام با توحید مسیحیت، مسیحیت فکر می‌کند شیطان در مقابل خداست و خدا را فقط خدای مهربانی می‌داند
اما در توحید اسلام خداوند هم ارحم الراحمین است هم اشد المعاقبین است، شیطان هم در مقابل خدا نیست
شیاطین اختیارشان دست خودشان نیست، ما شیاطین را می‌فرستیم منتها بر کافران یعنی چه؟ شیاطین را به سوی کافران می‌فرستیم تا تحریکشان کند و تحریک به چه چیز است؟ شیطان عدو مبین است،
أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ﴿۶۰﴾
اى فرزندان آدم مگر با شما عهد نكرده بودم كه شيطان را مپرستيد زيرا وى دشمن آشكار شماست،
با بنی آدم دشمنی دارد و تا بتواند می‌خواهد انها را خوار کند.
ما می‌فرستیم شیاطین را بر کافران که تحریکشان کند بر کار زشت.
در این قسمت سه نوع عذاب را برای کافران فرمود:
اول داخل در مال و اولاد که بوسیله مال و اولاد انها را عذاب می‌کند
دوم، سلطان است، که فرمود بر ضد انها می‌شوند
سوم، شیاطین است. که مطلب آن گذشت
با همینها خدا در این دنیا انها را عذاب می‌کند.
فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا
پس مشتاب بر ايشان جز اين نيست كه می‌شماریم براى ايشان (شمردنى)(84)
عجله نکن بر انها یعنی جه؟ یعنی مرگ انها را نخواه چرا؟ چون ما داریم انما نعدد لهم عدا…ما داریم
می‌شماریم، یعنی مرگ انها را نخواهید صبر کن، حساب کار انها دست ما است.
تو عجله می‌کنی بر مرگ انها عذاب انها کوتاه می‌شود.
روایت دارد می دانی چه چیز را! می‌شمارد خداوند چشم بر هم زدن، نفس کشیدن اینها را می‌شمارد.
آل عمران: وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِّأَنفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدَادُوا إِثْمًا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ
و نپندارند آنان كه كفر ورزيدند مهلت دادن ما را بدانان نكوييى براى ايشان جز اين نيست كه مهلت دهيمشان تا بيفزايند در گناه و ايشان را است عذابى خواركننده (178)
ما مهلت می‌دهیم اینها بیشتر گناه کنند.
علامه طباطبایی از آیه استفاده می‌کند هیچ وقت برای کسی نباید مرگ خواست حتی برای انسان کافر.
چرخ نظام عالم باید بچرخد.
طبق این آیه قران، مرگ برای کسی نمی‌خواهیم خدایا انها را هدایت کن و شر انها را بخودشان برگردان.
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمَٰنِ وَفْدًا
روزى كه گردآوريم پرهيزكاران را بسوى خداى مهربان ميهمانانى (85)
یکی از اهل معرفت نشسته بود پای منبر قاری قران این آیه را می‌خواند: نعره‌ای زد و گفت، يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمَٰنِ وَفْدًا.
کسی که پیش اوست کجا محشور می‌شود.
در جواب گفته‌اند: خداوند اسمایی دارد و هر کدام از اسماء خداوند اقتضایی دارند، درست است که همه اسماء به ذات دلالت می‌کنند اما هر کدام یک اقتضایی دارد.
يَا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلرَّحْمَٰنِ عَصِيًّا
اى پدر من پرستش نكن شيطان را كه شيطان است براى خداى مهربان نابفرمان (44)
الحشر: كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ
مانند شيطان گاهى كه گفت به انسان كافر شو پس هنگامى كه كفر ورزيد گفت همانا من بيزارم از تو همانا من ترسم خدا را پروردگار جهانيان (16)
پس شیطان نسبت به رحمان عصیانکار است اما از الله رب العالمین می‌ترسد چون هر اسمی اقتضایی دارد
محشور می‌شوند بسوی حضرت رحمان یعنی از اسمی بسوی اسم دیگر محشور می‌شوند مثلاً انسان متقی در دنیا با اسماء دیگر محشور است لذا ترسان است و در آخرت بسوی رحمان محشور می‌شود که دیگر خوف و ترسی نیست.
الی الرحمان وفدا،
وفد، گروهی را گویند که سواره برای زیارت و یا مهمانی می‌روند
روایت: مهمان را گرامی بدارید اگر چه کافر باشد.
امیرالمؤمنین ع به سلمان فرمود روی قبرت این را بنویس
وفدت علی الکریم بغیر زاد
من الحسنات والقلب السلیمِ
وحمل الزاد اقبح کل شیی
اذا کان الوفود علی الکریمِ
«بى آن که توشه‌اى از حسنات و کارهاى نيک و قلب سالم اندوخته باشم بر خداوند بزرگوار و کريم وارد شدم؛ زيرا هرگاه انسان بر شخصى بزرگوار وارد مى‌شود، زشت‌ترين چيزها آن است که زاد و توشه با خود ببرد.
در آخرت پذیرایی رحمان چطوری است، که به قلب بشری خطور نکرده است.
جناب ابن عربی می‌فرماید: انجا همه چیز حی و زنده است،
انجا همه چیزش با تو حرف می زند انس می‌گیرند.
بهشت آفرین یک چیز دیگر است.
روایت است وقتی مؤمن کامل می‌میرد بهشت بصورت گل به او می‌دهند، گل را پرت می‌کند و می‌گوید “این الرحمان ” این خالق الجنان”
روایت است: بهشت به سلمان مشتاق‌تر است تا سلمان به بهشت.
وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَىٰ جَهَنَّمَ وِرْدًا
و برانيم گنهكاران را بسوى دوزخ تشنگانى (86)
سوق دادن، از عقب راندن است، مجرمان را
می رانیم از عقب بسوی جهنم تشنه.
وردا، تشنه
در ایات بالا بحث وارد را داشتیم دنبال آب می‌رود،
مجرمان را تشنه لب سوی جهنم می رانیم معلوم می‌شود اینها تشنه وارد جهنم می‌شوند از آب حوض کوثر نمی‌نوشند..
در دنیا و آخرت، در بهشت و جهنم انسان نیاز به غذا و آب دارد.
مريم
لَّا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمَٰنِ عَهْدًا
داراى شفاعت نيستند جز آن كو بگرفته است نزد خداوند مهربان پيمانى (87)
این عهد، عهد ولایت و امامت است، که در آیه ۷۸ بحث آن گذشت
و امام هست که صاحب شفاعت است، فتح باب شفاعت بدست رسول الله است، و بعد از آن دیگران شفاعت می‌کند تا برسد به معلم و قران هم شفاعت می‌کند.
پدر در حق فرزند و…. شفاعت می‌کند ولی شفاعت کلیه برای رسول الله است.
روایت آخرین کسی که شفاعت می‌کند خود ارحم راحمین است
الحمدلله علی الولایه
دانلود فایل صوتی