((بسم الله الرحمن الرحیم))
تفسیر قرآن در ماه مبارک رمضان
خدایا توفیقی ده ما را که در مورد قرآن تو کوتاهی نکنیم و سهم و بهرهی ما را از قرآنت بیش از این قرار ده.
((وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ))
چهارشنبه ۱۴۰۴/۱/۱۳ جلسه ۱۹
موضوع: تفسیر سوره یوسف آیات (۱۰۲ الی ۱۰۶)
نگرش به این سوره از دیدگاه ولایت است.
در اول سوره فرموده شد به رسول الله که تو قبل از این غافل بودی از مکر و حسادت اطرافیانت نسبت به وصی خودت چون پیامبر اکرم در مقامی قرار دارد که در عبودیت غرق است و التفات به این چیزها ندارد.
این سیر تفسیر ما در حدیث امیر امیرالمؤمنین در نهج السعاده فی مستدرک نهج البلاغه آمده است:
حضرت بعد از کلامی فرمود: «الْيَوْمَ أُنْطِقُ لَكُمُ الْعَجْمَاءَ ذَاتَ الْبَيَانِ، عَزَبَ رَأْيُ امْرِئٍ تَخَلَّفَ عَنِّي، مَا شَكَكْتُ فِي الْحَقِّ مُذْ أُرِيتُهُ. لَمْ يُوجِسْ مُوسَى (علیه السلام) خِيفَةً عَلَى نَفْسِهِ بَلْ أَشْفَقَ مِنْ غَلَبَةِ الْجُهَّالِ وَ دُوَلِ الضَّلَالِ. الْيَوْمَ تَوَاقَفْنَا عَلَى سَبِيلِ الْحَقِّ وَ الْبَاطِلِ، مَنْ وَثِقَ بِمَاءٍ لَمْ يَظْمَأْ»
امروز اين زبان بسته را گويا کردهام، باشد كه حقايق را به شما بگويد. در پرتگاه غفلت سرنگون شود، انديشه كسى كه به خلاف من ره میسپرد، كه من از آن روز كه حق را دیدهام، در آن ترديد نکردهام. اگر موسى (ع) میترسید، بر جان خود نمیترسید، بلكه از چيرگى نادانان و گمراهان میترسید. امروز از ما و شما يكى بر راه حق ايستاده و يكى بر باطل. آنكه به يافتن آب اطمينان دارد، هرگز، از تشنگى هلاك نمیشود.
شرح حدیث (در ادامه میفرماید فرزندان یعقوب بر راه درست بودند تا وقتی که پدر خود را عاق کردند و برادر خود را فروختند و بعد از اینکه اقرار کردن به این مطلب توبه آنها پذیرفته شد (با استغفار پدر و برادرشان توبه آنها پذیرفته شد).
آنها در حق بودند تا زمانی که گفتند پدر ما در ضلال مبین است و برادر خود را در چاه انداختند آن موقع بود که از راه به در شدند اما اقرار به گناه و با استغفار پدر و برادر خود توبه آنها پذیرفته شد.
حضرت میفرماید اصحاب پیامبر در مسیر درست بودند اما با سر پیچی از رسول الله و نپذیرفتن ولایت من از راه به در شدند مثل پسران حضرت یعقوب.
سوره یوسف میخواهد بگوید تعجب نکنید از کسی که روبروی پیامبر خود میایستد و تعجب نکنید که عدهای ولی خدا را به چاه میاندازند، اطرافیان رسول الله بودند که اهل بیت را کشتند مانند پسران یعقوب که دشمن یوسف بودند.
سوره نساء
((جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا))
اگر ﻧﺰﺩ ﺗﻮ میآمدند ﻭ ﺍﺯ ﺧﺪﺍ ﺁﻣﺮﺯﺵ میخواستند، ﻭ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﺎﻥ ﻃﻠﺐ ﺁﻣﺮﺯﺵ میکرد، ﻳﻘﻴﻨﺎً ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺗﻮﺑﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﻭ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ مییافتند. (٦٤)
روایت: پیش تو میآیند یعنی پیش حضرت علی میرفتند یعنی باید اول تو استغفار میکردی برای آنها بعد رسول الله استغفار میکرد تا بخشیده شوند.
در روایت آمده است این از جمله آیاتی است که خداوند مستقیم امیرالمؤمنین را مخاطب قرار داده است.
اینجا هم اول پیش حضرت یوسف رفتند و طلب مغفرت کردند و بعد پیش حضرت یعقوب طلب استغفار کردند.
امیرالمؤمنین علیه السلام ۱۴۰۰ سال پیش فرمود مطلبی که میگویم گنگ است و تفسیر میخواهد و بنده ندیدم کسی این را تا بحال باز کرده باشد که الحمدلله الان باز شد.
روایت: وقتی امام زمان میآید شرق و غرب عالم او را لعنت میکنند، از بس که قبل از ظهور سادات به مردم ظلم کردهاند و وقتی همه میبینند ایشان چه عدالتی را برقرار میکند و با بقیه فرق میکند در برابر او سجده میکنند و او را میپذیرند.
آخرین کلام حضرت یوسف دعاست که بروی عرش خود بیان میکند:
ۚ «فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ»
خیلی مهم است انسان در چه حالتی بمیرد.
در موقع خواب ذکر بگویید که در سیر خواب اثر دارد و خواب برادر مرگ است.
فقط ولی خداست که روی تخت سلطنت خدا را فراموش نمیکند، کسی که مرگ را فراموش نکند خدا را هم فراموش نمیکند.
صالحان محمد و آل محمد اند که در شرح حدیث ثقلین بیان کردیم سند قرآنی آن را:
إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتَابَ ۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ
یقیناً سرپرست و یار من خدایی است که قرآن را نازل کرده و او همواره شایستگان را سرپرستی و یاری میکند. (کتاب و صالحان را کنار هم گذاشت)
در قرآن در مورد حضرت ابراهیم در چند آیه میفرماید: ۚ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا ۖ وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ.
یقیناً ما ابراهیم را در دنیا برگزیدیم، و قطعاً در آخرت از صالحان است.
میفرماید در دنیا او را برگزیدیم و به درستی که در آخرت جزو صالحان است، تفسیر ما اینست که آیه میفرماید ما او را در دنیا برگزیدیم درحالیکه او در آخرت است و او از صالحان است یعنی حجاب آخرت در مورد او از بین رفته بود، حضرت ابراهیم مجسمه توحید است.
يوسف
ذَٰلِكَ مِنْ أَنبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُوا أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ
ﺍﻳﻦ ﺍﺯ اخبار ﻏﻴﺐ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻭﺣﻲ میکنیم، ﻭ ﺗﻮ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﻛﺎﺭﺷﺎﻥ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ [ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺠﺎﻣﺶ] ﻧﻴﺮﻧﮓ میکردند، ﻧﺰﺩﺷﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩﻱ. (١٠٢)
این اخبار غیب کدام است؟ همان بحث ولایت است که به رسول الله وحی میشود که عدهای به وصی تو حسادت میکنند و مکر میکنند و باعث اذیت و آزار تو و امیرالمؤمنین میشوند.
حضرت رسول اکرم (ص) در طی روایتی میفرماید: مَا أُوذِی نَبِی مِثْلَ مَا أُوذِیتُ
هیچ پیامبری به اندازهی من اذیت نشد.
چرا غدیر خم در بیابان برگزار شد؟!!
زیرا در حدیثی آمده است که رسول الله درحال سخنرانی بود و میفرمود بعد از من ۱۲ خلیفه است و... اما در این زمان عدهای سر و صدا میکردند تا صدای رسول الله به مردم نرسد و در میان آنها عمر بن خطاب بود.
يوسف
وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ
ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺮﺩم ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺭﻏﺒﺖ ﺷﺪﻳﺪ [ﺑﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺸﺎﻥ] ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻲ، ﺍﻳﻤﺎﻥ نمیآورند. (١٠٣)
میفرماید اکثر مردم اگرچه تو حرص بزنی ایمان نمیآورند یا رسول الله.
در اول سوره طه هم آیهای به همین مضمون آمده است.
رسول الله ناراحت امت خوبش است اما اکثر مردم ایمان نمیآورند و ایمان غیر از اسلام است، ایمان پذیرش قلب است یعنی قلب باید باور کرده باشد و اینکه به زبان شهادتین بگوید و نماز بخواند و روزه بگیرد فقط احکام اسلام است که با ایمان متفاوت است.
الحجرات
قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُل لَّمْ تُؤْمِنُوا وَلَٰكِن قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ وَإِن تُطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَا يَلِتْكُم مِّنْ أَعْمَالِكُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
ﺑﺎﺩﻳﻪ ﻧﺸﻴﻨﺎﻥ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﺎ [ﺍﺯ ﻋﻤﻖ ﻗﻠﺐ] ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻳﻢ. ﺑﮕﻮ: ﺍﻳﻤﺎﻥ نیاوردهاید، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﮕﻮﻳﻴﺪ: ﺍﺳﻠﺎم آوردهایم; ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺩﺭ دلهایتان ﻭﺍﺭﺩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻭ ﺍﮔﺮ ﺧﺪﺍ ﻭ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻛﻨﻴﺪ، ﭼﻴﺰﻱ ﺍﺯ ﺍﻋﻤﺎﻟﺘﺎﻥ ﺭﺍ نمیکاهد; ﺯﻳﺮﺍ ﺧﺪﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺁﻣﺮﺯﻧﺪﻩ ﻭ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺍﺳﺖ. (١٤)
آیه قرآن: شرکا اکثراً در حق همدیگر ظلم میکنند مگر آنان که ایمان آورده عمل صالح انجام دهند و قلیلاند آنان.
ص
قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَّا هُمْ وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ
ﮔﻔﺖ: ﻳﻘﻴﻨﺎً ﺍﻭ ﺑﺎ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻓﺰﻭﺩﻥ ﻣﻴﺶ ﺗﻮ ﺑﻪ میشهای ﺧﻮﺩ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺳﺘﻢ ﺭﻭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﻗﻄﻌﺎً ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﺷﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﺮﻳﻜﺎﻥ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺳﺘﻢ میکنند، ﺑﻪ ﺟﺰ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﻛﺎﺭﻫﺎﻱ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺍﻧﺠﺎم دادهاند ﻭ ﺍﻳﻨﺎﻥ اندکاند. ﻭ ﺩﺍﻭﺩ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ [ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﺎﺩﺛﻪ] آزمودهایم، ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﺯ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺵ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺁﻣﺮﺯﺵ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺑﻲ ﺩﺭﻧﮓ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻀﻮﻉ ﺑﻪ ﺭﻭ ﺩﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ. (٢٤)
آقا رسول الله سید همه فرزندان آدم است که میفرماید: من کنت مولا فهذا علی مولا.
هرکس من مولای او هستم این علی مولای اوست.
یعنی کسی که ولایت را قبول نمیکند اصلاً به رسول الله ایمان نیاورده است.
اکثراً به ولایت ایمان نمیآورند چون پذیرش ولایت خیلی سخت است.
اکثر در مقابل اقل است و کثیر در مقابل قلیل است، وقتی میفرماید اکثر ناس ایمان نمیآورند یعنی آنهایی که ایمان میآورند اقل هستند .
يوسف
وَمَا تَسْأَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ
ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﭘﺎﺩﺍﺷﻲ [ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﺑﻠﺎﻍ ﻗﺮﺁﻥ] ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ نمیخواهی، ﺍﻳﻦ [ﻗﺮﺁﻥ] ﺟﺰ ﭘﻨﺪﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ ﻧﻴﺴﺖ. (١٠٤)
جناب حافظ خیلی رند است و آیات قرآن را در شعر تفسیر کرده است:
/ بی مزد بود و منت هر خدمتی که کردم
یارب مباد کس را مخدوم بی عنایت
رندان تشنه لب را آبی نمیدهد کس
گویی ولی شناسان رفتند از این ولایت
در زلف چون کمندش ای دل مپیچ که آنجا
سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت /
یعنی خدا برای کسی نخواهد که به کسی خدمت کنید بعد هیچ عنایتی به شما نکند مانند رسول الله که چقدر به آنها خدمت کرد اما هیچ توجهی به وصیتش نکردند، دنبالش میگوید اگر میخواهی ببینی نتیجهاش چه شد برو کربلا ببین با پسر پیامبر چه کردند.
میگوید:
قرآن و امام دو تا برادر هستند که هر کسی میخواهد هدایت بشود بیاید سراغ قرآن و امام،
ما اجری نخواستیم، سفرهای پهن کردیم که هر کسی میخواهد بیاید از آن استفاده کند.
پس این خمس و سهم امام چیست؟
به خدا قسم خمس و سهم امام مال مرجع تقلید نیست، مال امام زمان عج است و ربطی به فقها ندارد!
يوسف
وَكَأَيِّن مِّنْ آيَةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ
ﻭ [ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻣﺮﺩم] ﺩﺭ آسمانها ﻭ ﺯﻣﻴﻦ ﭼﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ نشانههاست ﻛﻪ [ﺩﺭ ﻏﻔﻠﺖ ﻭ ﺑﻲ ﺧﺒﺮﻱ] ﺑﺮ آنها میگذرند ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻭﻱ میگردانند. (١٠٥)
به هرچی که شما نگاه کنید آیت خداست، نشانه خداست، ما را چه کسی نقاشی کرده است که همه آدم هستیم در حالی که هیچ کس مثل دیگری نیست! این همه چهره را در کره زمین ببین دو نفر به زور پیدا میشود که شبیه هم باشند حالا درون انسان ببین چه خبر است… بعضی نشانهها هم آسمانی است.
تأویل آیت آسمانی صیحه آسمانی است که در زمان ظهور امام عصر زده میشود.
قطعیترین و نزدیکترین نشانهی ظهور صیحه ی آسمانی است تا همه متوجه حقانیت امام عصر شوند زیرا آیات زمینی ممکن است دستکاری شود توسط دشمنان اما آیت آسمانی حجت است.
نفس امام و اولیاءالله خیلی آثار و آیات دارد مثلاً وجودشان باعث شفا و برکت است و خیلی از مشکلات و گرفتاریها را حل میکنند و… اما مردم از کنار آنها براحتی میگذرند.
خانم فاطمه زهرا ع در آن خطبه فدکیه فرمود:
اگر از علی ابن ابیطالب غصب خلافت نکرده بودید برکات از آسمان و زمین بر شما نازل میشد.
ولی حالا ببینید بعد از این چی به سرتان خواهد آمد.
این همه آیت در آسمان و زمین درمورد خدا، درمورد اولیای خدا، درمورد توحید است اما مردم از آنها اعراض میکنند.
يوسف
وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَ
ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮﺷﺎﻥ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﺍﻳﻤﺎﻥ نمیآورند ﻣﮕﺮ ﺁﻧﻜﻪ [ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ] ﺷﺮﻳﻚ ﻗﺮﺍﺭ میدهند. (١٠٦)
میفرماید اکثراً ایمانشان به شرک آلوده است
پس هر کسی نمیتواند جای یوسف بشیند!
حضرت یوسف در وسط سوره وقتی خودش را معرفی کرد فرمود برای ما نیست که بخواهیم شرک بورزیم به خدا یعنی عصمت داریم.
پس حتی ایمان اکثر مردم به شرک آلوده است و اینها که ایمانشان به شرک آلوده نیست عباد مخلص خدایند که خیلی اقل هستند.
اول فرمود:
«وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ» و اینجا
فرمود: «وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَ»
روایت:
امام باقر ع میفرماید: «نحن الناس»
ناس ما اهل بیتیم و شیعیان ما اشباح ناس هستند.
بسم الله الرحمن الرحیم
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاس ۱﴾
مَلِكِ النَّاسِ ۲﴾
الَهِ النَّاسِ ﴿۳﴾
اکثر ناس ایمان نمیآورند اگرچه تو حرص بزنی پس میماند یک اقل و این آیه میفرماید:
آن اقل هم که ایمان میآورند ایمانشان به شرک آلوده است پس اقل قلیلی هستند که ایمانشان به شرک آلوده نیست.
شرک انواع دارد: یک شرک به خداوند است که در خالقیت است یعنی برای خداوند در خالقیت شریک قائل شود یک موقع شرک عبودی دارد میگوید خالق آسمان و زمین خداست ولی در عبودیت یک بتی را هم میپرستد یک موقع شرک در طاعت است یعنی غیر از خدا و پیغمبر حرف آقای فلانی را هم گوش میکند و بدون چون و چرا اطاعتش میکند مثل حرف خدا.
شرک دیگری هم داریم؟ بله
روایت: کسی را هم پایهی امیرالمؤمنین ع بدانی شرک ولایی است! کسی را همتای امام قرار بدهی، کسی را هم پایه امام قرار بدهی، میشود شرک.
روایت:
امام باقر فرمود: کمترین حد شرک اینست که اگر کسی به یک سنگ ریزه بگوید هسته خرما و به یک هستهی خرما بگوید سنگ ریزه و به این اعتقاد داشته باشد شرک است!
پس یک عالِمی را هم سطح امام زمان عج بدانید و به او اعتقاد داشته باشید مشرک هستید.
حضرت علامه آقاجان علامه ذوالفنون دهر که روزگار به خودش مثل ایشان را ندیده است میفرمود:
ما خاک پای قنبر غلام امیرالمؤمنین بشویم خیلی جای افتخار است.
کسی را هم پایه امام قرار ندهیم معاذ الله.
چقدر زیبا بود این سوره یوسف که احسن القصص است، تأویل آن امام زمان است که بعد از غیبت طولانی ظهور میکنند انشالله بزودی و مومنان هم مثل بنیامین هستند که در آن غیبت دیگران اذیتشان میکنند، دیگران زخم زبونشان میزنند، که امام عصر میفرماید: ناراحت نشو از کارهایی که اینها میکنند.
برادران گفتند یوسف هم دزدی کرده بود، الان هم تهمتهایی به امام زمان میزنند و چه تهمتهایی به اهل بیت میزدند و چه چیزهایی که در کتابها نوشتند ووو
امام عصر عج تا آمدن فرج دستور سکوت دارند و بعد آن حقیقت را برملا میکند.
ان شاالله باشیم و جمال یوسف فاطمه ع را زیارت کنیم در هنگام فرجشان و خدا با بشارت فرج گل لبخند را بر لبان امام زمان عج ما شکوفا بفرماید (الهی آمین)
الحمدلله علی لولایه
دانلود فایل صوتی